Your ears love us.

Gehoorschade door hard geluid op de werkvloer? Nergens voor nodig!

Gehoorschade door hard geluid op de werkvloer? Nergens voor nodig!

13 juni 2018 | Gijs Nijhof - International Salesmanager

1,6 miljoen mensen in Nederland zijn slechthorend, 2 miljoen mensen hebben last van tinnitus en 6,8 miljard euro zijn de jaarlijkse kosten van tinnitus voor de maatschappij.

Harde cijfers op de site van de hoorstichting, die worden onderbouwd met wetenschappelijk onderzoek. Gehoorschade is een echt probleem. Hoe groot de exacte omvang van gehoorschade door hard geluid is in Nederland, is niet precies bekend. Wat we wel weten is dat er grote groepen mensen zijn die risico lopen. Niet alleen in hun vrije tijd, maar vooral op het werk. Als je daarbij bedenkt dat lawaaislechthorendheid niet kan worden genezen, wordt het voorkomen ervan ineens een stuk belangrijker. Dus waarom doen we dat niet massaal?

Oorzaken van gehoorschade

Harde geluiden op de werkvloer zijn belangrijke veroorzakers van gehoorschade. (Harde muziek ook, maar daarover een andere keer). Ongemerkt ontstaat de schade binnen bij regelmatige en langdurige blootstelling aan het lawaai. Onderzoek wijst uit dat ongeveer 900.000 Nederlandse werknemers risico lopen op gehoorschade, doordat ze dagelijks worden blootgesteld aan schadelijk geluid. Minder dan de helft van hen draagt consequent gehoorbescherming. Niet voor niets zijn gehoorschade en gehooraandoeningen al jaren aanwezig in de top drie van beroepsziektes.

Gevolgen van gehoorschade

De gevolgen van gehoorschade zijn aanzienlijk, zowel voor de persoon in kwestie als de gehele maatschappij. Mensen komen in een sociaal isolement terecht, presteren minder, hebben minder kansen op de arbeidsmarkt en vaak een lager inkomen door de gehoorschade. En als de mensen met gehoorschade nog wel aan het werk zijn, dan krijgen werkgevers te maken met langer ziekteverzuim van deze werknemers. Bijvoorbeeld omdat zij meer vermoeidheids- en stressklachten hebben door moeilijkheden bij de communicatie. Ook neemt de kans op bedrijfsongevallen voor hen toe. Al deze factoren zorgen ervoor dat mensen met gehoorschade vaker kampen met depressies of een burn-out. En degenen die last hebben van aandoeningen als tinnitus (oorsuizen, piep) krijgen te maken met slaapproblemen, angst, depressies, concentratieproblemen en communicatieproblemen.

Vandaar dat gehoorschade de maatschappij jaarlijks 6,8 miljard kost. Mensen met een gehooraandoening zijn vaker werkloos dan mensen zonder gehooraandoening en stoppen gemiddeld al op jongere leeftijd met werken. Gehoorschade door hard geluid op jongere leeftijd kan daarbij ook het verouderingsproces van het gehoor versnellen. Zweeds onderzoek toonde aan dat mannen en vrouwen die op de werkvloer aan lawaai worden blootgesteld al voor hun 40e levensjaar last krijgen van ernstige gehoorproblemen. Gehoorschade maakt mensen dus minder duurzaam inzetbaar.

Wanneer is geluid op de werkplek schadelijk?

Maar wat is dan een veilig geluidsniveau, aan hoeveel lawaai kun je je maximaal blootstellen? Daarover verschillen de meningen. ’Veilig’ volgens de Arbonorm  is 80 decibel, maar volgens de Vrijetijdsnorm 88 decibel. Omdat mensen gemiddeld maar een jaar of tien heftig uitgaan in hun leven is de Vrijetijdsnorm wat soepeler. De Arbonorm gaat uit van 40 jaar werken en hanteert daarom een strenger plafond.

Geluid op de werkplek is dus schadelijk als je dagelijks blootstaat aan een geluidsniveau van meer dan 80 decibel. Ter illustratie, herrie op een schoolplein of het lawaai van een drukke snelweg gaan al over dit geluidsniveau heen! Hoe schadelijk geluid is hangt af van hoe vaak en hoe lang je er per dag aan blootgesteld wordt (gemiddelde belasting). Zo kun je 8 uur per dag (of 40 uur per week) ‘veilig’ luisteren naar geluid van 80 decibel. Elke drie decibel erbij is een halvering van de blootstellingstijd, dus 83 decibel is nog maar 4 uur per dag (of 20 uur per week) veilig en 86 decibel nog maar 2 uur per dag (of 10 uur per week). Geluid van 103 decibel kan je gehoor al in minder dan 5 minuten beschadigen en geluiden van 120 decibel beschadigen je gehoor acuut. Je weet dat er iets loos is als je last hebt van oorsuizingen of een fluittoon na je werk of als je de eerste uren erna moeite hebt om een gesprek of televisieprogramma te volgen.

Er zijn veel beroepen waar de kans op gehoorschade groot is. Denk aan hout- en metaalbewerkers, bouwvakkers, vrachtwagenchauffeurs, defensiepersoneel, politieagenten, boeren, diskjockeys en musici of orkestleden. Maar ook in minder voor de hand liggende sectoren kan het geluidsniveau schadelijk zijn, zoals in zwembaden, gymnastiekzalen, recreatiecentra en kinderdagverblijven.

Tip: Wil je inschatten of het geluid in je omgeving schadelijk is? Kijk dan of je op 1 meter afstand  op een normale toon met iemand kunt praten. Lukt dat? Dan is het geluidsniveau lager dan 80 decibel. Zo niet, dan oordoppen in!

Wat zijn de regels? Arbowet Lawaai

Om gehoorschade op de werkvloer te voorkomen is in het Arbobesluit het hoofdstuk Lawaai opgenomen. In die wet staat duidelijk dat werkgevers gehoorschade bij werknemers moeten voorkomen. Aan de naleving mag alleen nog wel iets gebeuren, terwijl er juist voor de werkgever zoveel winst te behalen is bij preventieve maatregelen tegen gehoorbeschadiging. Welke maatregelen moet de werkgever nu nemen om werknemers te beschermen? En wat zijn de verplichtingen van de werknemers zelf? 

  1. Inventariseren: Breng de plaatsen en werkzaamheden binnen het bedrijf in kaart waar sprake is van geluid boven de 80 db.
  2. Maatregelen treffen: Neem de juiste voorzorgsmaatregelen om gehoorschade te voorkomen. Dat kan door het lawaai terug te brengen of - als dat niet mogelijk is -, door de werknemers van gehoorbescherming te voorzien. Dat is de werkgever verplicht bij blootstelling aan een dagelijkse dosis geluid boven de 80 dB(A). Bij dagelijkse blootstelling aan een dosis boven de 85 dB(A) zijn werknemers ook verplicht om de gehoorbeschermers te dragen. Bij blootstelling boven de 85 dB(A) moet een Plan van Aanpak worden gemaakt en als de grenswaarde van 87 dB(A) wordt overschreden (gemeten in het oor, dus rekening houdend met de gehoorbeschermers), moet er het geluid direct weer onder deze grenswaarde worden gebracht.
  3. Controle: Controleer bijvoorbeeld of de werknemers de gehoorbescherming ook gebruiken en check regelmatig of de gehoorbescherming nog lekdicht is.
  4. Hoortesten: Werknemers hebben recht op een gehoortest om vast te stellen dat de getroffen maatregelen effectief zijn. Als je bij werknemers in lawaaiberoepen bij indiensttreding en daarna regelmatig een hoortest afneemt, kun je gehoorschade vroeg detecteren en kan erger voorkomen worden.
  5. Voorlichting: Werkgevers moeten hun personeel voldoende voorlichten over de gevaren van geluid. Zorg dus dat werknemers weten hoe gehoorschade ontstaat en waarom gehoorbescherming zo belangrijk is.

Otoplastieken, de beste optie voor gehoorbescherming

Gehoorbescherming is dus essentieel. Als je kijkt naar de mogelijke opties waarmee je het gehoor van werknemers kunt beschermen zijn er meerdere keuzes mogelijk. De meest duurzame en meest effectieve optie daarvan is op maat gemaakte otoplastieken. Deze in-oor gehoorbeschermers bieden veel voordelen t.o.v. andere vormen van gehoorbescherming:

  1. Draagcomfoor.

Otoplastieken zijn prettig om te dragen en daarmee voor alle situaties geschikt. Door voor otoplastieken met een filter te kiezen, dempen ze bepaalde frequenties wel en andere niet. Hierdoor kun je elkaar gewoon blijven verstaan en alarmsignalen blijven horen, terwijl schadelijk geluid wordt tegengehouden. Demping is mogelijk tot 25 dB(A)

  1. Gebruik.

Otoplastieken worden op maat gemaakt in het oor en vullen de gehoorgang precies op. Een jaarlijkse lektest zorgt ervoor dat de pasvorm perfect blijft.

  1. Duurzaamheid & kwaliteit.

Otoplastieken gaan 2 à 3 jaar mee, krijgen eens per jaar een servicebeurt en er komen met garantie. Ze zijn erg licht en behoorlijk ongevoelig voor beschadigingen.

  1. Customization.

Je kunt kiezen voor otoplastieken gemaakt van poly-acrylaat of siliconen, in diverse kleuren en met een handgreep om het in- en uitdoen te vergemakkelijken.

Het beschermen van je gehoor tegen gehoorbeschadiging is voor iedereen belangrijk. We lopen schade op meer plaatsen op dan we ons bewust zijn, maar vooral tijdens het werk kunnen we er niet omheen. Daarom is het zo belangrijk dat werkgevers een voortrekkersrol nemen bij de preventie van gehoorbeschadiging op de werkvloer, ook al vraagt dat een investering in tijd en geld. Uiteindelijk verdient zich dat op meerdere vlakken snel weer terug!